نوزده: مختصری در باره انواع سیستم های کدگذاری اقلام
1- ایران کد
2- سماپل
3- سیستم کدگذاری در صنعت نفت یا MESC (کد و استاندارد مواد و تجهیزات)
4- بارکدهای بین المللی اقلام خرده فروشی (GS1)
5- سیستم کدگذاری اقلام ناتو (NCS)
6- سیستم مبنتی بر کدگذاری ناتو موسوم به فرهنگ فنی باز (OTD) انجمن مدیریت کد تجارت الکترونیکی (ECCMA)
7- سیستم طبقه بندی استاندارد سازمان ملل برای کالاها و خدمات (UNSPSC)
8- سیستم طبقه بندی محوری محصولات (CPC) مورد استفاده در مرکز آمار ایران
9- سیستم طبقه بندی بین المللی استاندارد رشته فعالیت های صنعتی (ISIC) مورد استفاده در مرکز آمار ایران
10- سیستم هماهنگ شده (HS) مورد استفاده در فعالیت های واردات و صادرات کالا
11- ...
در این پست هر یک از این سیستم ها به اختصار معرفی می شوند.
ایران کد
ایران کد از سال 1385 وارد فضای کسب و کار ایران شد. در آذرماه سال 1385 با پیگیری های آقای غلامزاده مدیرعامل مرکز ملی شماره گذاری کالا و خدمات ایران (تابع وزارت بازرگانی وقت) مصوبه ای توسط هیئت دولت تنظیم و ابلاغ شد که وزارت بازرگانی را مکلف به تعیین استانداردها و دستورالعمل ها و سازوکارهای طبقه بندی و شناسه گذاری کالاها و خدمات می کرد. همه دستگاه های دولتی از جمله وزارت صنایع و معادن وقت، وزارت اقتصاد، وزارت بهداشت، وزارت جهاد کشاورزی، بانک مرکزی، مرکز آمار، سازمان مدیریت و برنامه ریزی هم مکلف به همکاری شده بودند.
سال 1386 به صورت عملی کار آغاز شد و تا ابتدای سال 1391 بیش از 50 هزار شرکت و شخص حقوقی که عرضه کننده کالاها و خدمات مختلفی هستند به عضویت ایران کد درآمدند. افزون بر یک میلیون و دویست هزار قلم کالای متعلق به 50 هزار عضو نیز با استفاده از ایران کد کدگذاری شد و اطلاعات آنها در پرتال ملی اطلاع رسانی کالا و خدمات ایران www.irancode.ir منتشر شد.
ایران کد به هر قلم کالای تجاری که توسط یک عرضه کننده به بازارهای ایران وارد می شود یک کد 16 رقمی تخصیص می دهد. همراه این کد اطلاعات پایه کالا نیز ایجاد شده و پس از استانداردسازی با قالب ایران کد منتشر می شود. کد ملی کالا سه بخش دارد. بخش اول آن ساختار طبقه بندی ملی کالاهاست که 7 رقم بوده و به کلاس-سرگروه-گروه-زیرگروه-دسته-زیردسته خاصی اشاره می کند. بخش دوم کدی 5 رقمی است که به هر شرکت عضو ایران کد داده می شود. بخش سوم نیز سریال یک نوع از کالاهای مربوط به شرکت عرضه کننده در گره آخر ساختار طبقه بندی (زیردسته) است که با منطق متعلق به شرکت تعریف شده است.
ایران کد برای برخی از فعالیت های اقتصادی و تجاری کشور الزامی است. در واردات کالاها (به استثنای قطعات) داشتن ایران کد الزام دارد. در بسیاری از خریدهای دولتی و همچنین در عرضه کالا به فروشگاه های زنجیره ای داشتن ایران کد ضروری است. برخی از شرکت های بزرگ برای کدگذاری کالاها در درون سیستم های داخلی خود به ایران کد روی آورده اند.
برای عضویت در ایران کد باید به یکی از نمایندگی های این سامانه که در مراکز استانهای کشور وجود دارند مراجعه نموده و پس از ارائه تقاضای عضویت و پرداخت هزینه عضویت (هم اکنون 120 هزار تومان) عضو این سیستم شد. سپس باید با همکاری نمایندگی ایران کد، فهرست کالاها (محصولات تولیدی یا وارداتی) را مشخص کرد تا به هر کدام از آنها یک نام، یک کد 16 رقمی با ساختار طبقه بندی ایران کد، مجموعه ای از مشخصات فنی و اطلاعات مبنا تخصیص یابد. این اطلاعات در پایگاه مرکزی داده ها قرار گرفته و از طریق پرتال در اختیار نهادهای ذیربط مانند مراکز ثبت سفارش، موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران و ... قرار داده می شود.
سماپل
سماپل سرواژه عبارت «سیستم مدیریت اطلاعات پایه اقلام» است. این سیستم در سطح یک نهاد بزرگ خریدار اقلام طراحی و پیاده سازی شد. این سیستم در ساختار طبقه بندی خود اقلام را به ترتیب به زیرمجموعه هایی به نام کلاس-سرگروه-گروه-زیرگروه-دسته-زیردسته تقسیم کرده است. سپس به هر قلم کالایی که خریداری می شود یک سریال 3 رقمی می دهد. در نهایت کد 10 رقمی هر قلم کالای تدارکاتی با نام آن، اطلاعات مبنا و مشخصات فنی متناظر شده و در سیستم های خرید، انبار، توزیع، تعمیرات، مالی و ... استفاده می شود. هدف اساسی این سیستم ایجاد زبان مشترک برای توصیف اقلام در سطح یک سازمان بسیار بزرگ و گسترده است. سماپل را می توان مادر ایران کد دانست.
سیستم کدگذاری در صنعت نفت یا MESC (کد استاندارد مواد و تجهیزات)
این سیستم ابتدا در هلند و انگلیس و توسط شرکت رویال داتچ شل (shell) ایجاد شد. صنعت نفت ایران نیز که به یک سیستم توصیف و شناسایی تجهیزات و مواد خود نیاز داشت، آن را مورد استفاده قرار داد. در این سیستم ابتدا اقلام به گروه، گروه فرعی، گروه فرعی تر تقسیم می شوند. این سه سطح طبقه بندی با عددی 6 رقمی (هر یک 2 رقم) نمایش داده می شود. سپس سریال 3 رقمی کالا تعیین شده و در نهایت رقمی موسوم به نمودار برای هر کالای تدارکاتی (که به صورت مستمر خریداری، انبار و مصرف می شود) تعیین شده و کد 10 رقمی کالا تخصیص داده می شود. واژه MESC سرواژه عبارت Material & Equipment Standard & Code است. گروه های کالا در حوزه های حفاری و تولید - تاسیسات و ماشین آلات - حمل و نقل - متعلقات ماشین آلات و ابزاردقیق - لوازم ساختمانی، مخازن و دستگاه های کارگاهی - وسایل الکتریکی - کالاهای لوله ای شکل، شیرها و اتصالات - مصالح ساختمانی، فلزات و سخت افزار ساختمانی - ابزار آلات و وسایل آببندی - رنگ ها، روغن ها و مواد شیمیایی - مبلمان، لوازم منزل، دفتر و انبار - تعریف شده است.
سیستم mesc زبان مشترکی را بین کارشناسان و متخصصان صنعت نفت ایجاد نموده و علاوه بر شرح اقلام، استانداردهای مرتبط با هر قلم را نیز قابل دستیابی می کند.
بارکدهای بین المللی اقلام خرده فروشی (GS1)
یکی از سیستم های کدگذاری اقلام که در سطح وسیعی در ایران کاربرد یافته است، سیستم بارکدگذاری اقلام خرده فروشی است. این سیستم در سال 1374 وارد ایران شد. در آن سال برای نوین سازی نظام توزیع و تنظیم بازار احساس شد که به کدگذاری اقلام تولید داخل که در فروشگاه های زنجیره ای عرضه می شوند نیاز است. مصوبه دولت وزارت بازرگانی را مکلف کرد که این کار را به انجام برساند. وزارت بازرگانی هم با مطالعه و بررسی سیستم های موجود در دنیا، سیستم بارکدهای بین المللی موسوم به EAN را انتخاب کرد و تشکیلات و سازمان و نمایندگی آن در ایران را ایجاد و فعال نمود. از طرف سازمان بین المللی EAN (که از سال 2005 به GS1 تغییر نام داد) پیش کد 626 به ایران تخصیص داده شد. کالاهای تولیدشده در ایران که در فروشگاه های خرده فروشی قرار دارند، دارای بارکدی هستند که سه رقم اول آن 626 است. بارکدهایی که در ایران برای هر کالای تولید داخل مشخص می شود، یک عدد 13 رقمی است که در سراسر دنیا یکتا و یگانه است. پس از 626 که مشخص کننده کشور ایران است، عددی 5 رقمی به شرکت تولیدی واقع شده در ایران که عضو این نظام می شود تخصیص می یابد. عدد 8 رقمی ایجاد شده را پیشوند شرکتی GS1 می نامند و یکی از کلیدهای شناسایی بسیار مهم این سیستم است. پس از آن عدد 8رقمی، به هر نوع کالای تولیدی شرکت مربوطه یک عدد 4 رقمی داده می شود. در انتها نیز عددی یک رقمی برای کنترل یا وارسی صحت 12رقم قبلی در هنگام خوانده شدن خودکار بارکد با یک الگوریتم ریاضی و محاسباتی تعیین شده و تخصیص می یابد. عدد 13 رقمی حاصل را شماره جهانی قلم کالای تجاری یا GTIN می نامند که سرواژه عبارت Global Trade Item Number است. این عدد با ترتیب استانداردی به شکل میله های تاریک و روشن (بارکد) در می آید تا کامپیوترها بتوانند آن را با دستگاه اسکنر (نورخوان) به صورت دیجیتایز بخوانند و عملیات شناسایی خودکار و ضبط داده ها (AIDC) امکان پذیر شود.
امروزه سیستم بارکدهای جهانی GS1 در سراسر دنیا کاربرد یافته است. اکثر قریب به اتفاق فروشگاه ها در نقطه فروش (POS) خود از بارکدهای GS1 استفاده می کنند. بسیاری از شرکت ها در انبار کالاهای خود از بارکدهای GS1 استفاده می کنند.
سیستم GS1 به گونه ای طراحی شده است که اغلب نیازهای مربوط به فرایندهای انجام کار را به کدها پاسخ می دهد. کلیدهای مهم شناسایی در سیستم GS1 شامل عدد 13 رقمی برای قلم کالای تجاری، عدد 13 رقمی برای هر مکان، کد 18 حرفی برای هر محموله یا واحد بار لجستیکی، کدی برای دارایی قابل برگشت مانند کانتینر یا پالت خالی، کدی برای شناسایی دارایی سرمایه ای شخصی مانند کامیون یا کشتی، کدی برای تعیین رابطه خدماتی مانند پرونده بیمار یا مودی مالیاتی، کدی برای هر کتاب، کدی برای هر نشریه ادواری، کدی برای هر سند مانند شناسنامه یا گذرنامه است. بسیاری از داده های مهم دیگر مانند تاریخ تولید، تاریخ انقضا، شماره بهر تولیدی، اندازه ها و ابعاد کالا، و ... با سیستم GS1 قابل تعریف است و همه آنها امکان تبدیل به بارکد برای خوانده شدن سریع و خودکار دارند. همه این کدها با استفاده از پیشوند شرکتی GS1 ساخته می شوند.
قابلیت های GS1 آن را برای پشتیبانی سیستم هایی مانند برنامه ریزی منابع سازمانی (ERP) و کاربردهایی چون ردیابی اقلام مناسب کرده است.
از کارکردهای جدید سیستم GS1 می توان به طبقه بندی محصولات در قالب ساختاری به نام GPC اشاره نمود. این ساختار دارای 4 سطح و 8 رقم است. علاوه بر ساختار طبقه بندی، هر قلم کالا با مجموعه ای از ویژگی ها و مقادیر آنها شناسایی و کاتالوگ بندی می شود. با این جنبه می توان شبکه همزمان سازی جهانی داده ها (GDSN) را عملیاتی نمود که در قالب پایگاه های داده تایید شده، همه کدهای 13 رقمی GTIN را در ساختار طبقه بندی جایابی نموده و ویژگی های آنها را در دسترس قرار می دهد.
کارکرد دیگر GS1 حامل های داده ی غیر از بارکدهای خطی است. GS1 ابتدا به ارائه بارکدهای فشرده موسوم به دیتابار پرداخت. سپس نسل جدید کدهای دوبعدی موسوم به دیتاماتریس را عرضه نمود. پس از آن از فناوری شناسایی با فرکانس رادیویی یا RFID استفاده نمود تا در قالب کد الکترونیکی محصول یا EPC نوعی از حامل داده با RFID را به جامعه ذینفعان خود عرضه نماید. یکی از دیگر محصولات GS1 سیستمی برای تبادل پیام بین شرکای تجاری موسوم به eCom است که قبلا EANCOM نام داشت. این سیستم برای تبادل پیام بین شرکای تجاری با استفاده از فناوری و زبان XML عمل می کند و توسط برنامه ها و نهادهای زیرمجموعه سازمان ملل مورد پذیرش و تایید قرار گرفته است. سيستم جهاني شناسايي gs1 با چهار حوزه متمايز زير در خدمت همه كسب و كارها در سراسر دنياست:
1- باركدها و كليدهاي شناسايي
2- شبكه جهاني همزمان سازي داده ها يا GDSN
3- كد الكترونيكي محصول يا EPC براي بكارگيري RFID
4- تبادل پيام هاي تجاري و كاري بين شركا يا eCom
براي استفاده از تمام قابليت هاي سيستم gs1 كافيست كه به عضويت آن درآمده و يك پيشوند شركتي gs1 از نمايندگي آن در كشور خودتان بگيريد. نماينده GS1 در ايران همان مركز ملي شماره گذاري كالا و خدمات ايران است. اين مركز در كنار گسترش و نگهداري سيستم «ايران كد» به ارائه خدمات مرتبط با GS1 هم مي پردازد.
سیستم کدگذاری اقلام ناتو (NCS)
سيستم كدگذاري ناتو در سال 1949 در آمريكا بنيان گذاشته شد. اين سيستم به هر قلم كالاي تدارك شده در بخش نظامي و سيويل آمريكا و بعدها در همه كشورهاي عضو ناتو و كشورهاي آسيا پاسيفيك عضو يا پشتيباني شده، يك نام استاندارد، مجموعه اي از مشخصات شناسايي كننده اعم از اطلاعات مرجع و اطلاعات ويژگي ها و يك كد يكتا تخصيص مي دهد. سيستم ناتو مهمترين هدفش كاهش دوگانگي ها در توصيف اقلام است. هدف بنيادي ديگري كه اين سيستم دارد اطمينان يافتن از رسيدن كالاي درست در زمان نياز به كساني است كه مشغول عمليات نظامي يا سيويل هستند. اگر كالاها درست شناسايي و توصيف نشده باشند و اطلاعات مربوط به آنها منتشر نشده باشد، طبيعي است كه درخواست كالا با مشكل مواجه شده و پاسخ به درخواست هم دقيق نخواهد بود. براي اينكه كالاها در سرتاسر سازمان گسترده ي ناتو به صورت يكسان و بي ابهام شناسايي و توصيف شوند، ابتدا نام هاي كالاها استاندارد شده و سپس با استفاده از مجموعه اي از زوج هاي خصيصه - ارزش تمام ويژگي ها و مشخصات آنها استخراج مي گردد. در نهايت به همه كالاهايي كه نام و مجموعه مشخصات يكساني دارند يك كد 7 رقمي تخصيص داده مي شود. اين شماره اگر در ابتدايش شماره 2 رقمي كشوري كه براي اولين بار آن كالا را ساخته است قرار گيرد، شماره 9 رقمي شناسايي ملي كالا يا NIIN را ايجاد مي كند. براي طبقه بندي و دسته بندي كالاها نيز مجموعه اي از گروه ها و در هر گروه هم زيرمجموعه هايي موسوم به كلاس مشخص شده است. هر كالا در گروه و كلاس مناسب خود طبقه بندي مي شود و شماره 4 رقمي مربوط به گروه - كلاس به آن داده مي شود. با افزودن اين شماره به ابتداي شماره 9 رقمي شناسايي كالا يا NIIN عددي 13 رقمي ايجاد مي شود كه به آن شماره موجودي ناتو يا NSN گفته مي شود. تمام مبادلات داده اي در داخل ناتو بر اساس NSN صورت مي گيرد.
سيستم كدگذاري ناتو كامل ترين و بزرگترين سيستمي است كه تا كنون در دنيا براي كدگذاري كالاهاي تداركاتي يا Item of Supply كه به اختصار IoS هم ناميده مي شوند طراحي و بكارگيري شده است. اين سيستم به صورت ابزاري كارآمد براي كاتالوگ بندي و شناسايي اقلام در سراسر دنيا و در عمليات لجستيك و آماد در سطح نيروهاي ناتو درآمده است. مهمترين ابزارهاي سيستم كدگذاري ناتو شامل فهرست نام هاي مصوب اقلام تداركاتي (نزديك به 40 هزار نام) و راهنماها يا الگوهاي شناسايي استاندارد براي اين نام ها است.
سیستم مبنتی بر کدگذاری ناتو موسوم به فرهنگ فنی باز (OTD) انجمن مدیریت کد تجارت الکترونیکی (ECCMA)
موفقيت سيستم كدگذاري ناتو از يك سو، و استقبال بخش غيرنظامي از كاتالوگ بندي اقلام از سوي ديگر باعث شد كه براي فراگيرشدن سيستم كدگذاري ناتو و تجهيز بخش هاي صنعتي به سيستم قوي كاتالوگ بندي اقلام اقدام و پيگيري شود.
در سال 1999 نهادي به نام انجمن مديريت كدهاي تجارت الكترونيكي (ECCMA) تاسيس شد. وظيفه اصلي اين انجمن، فراهم آوردن يك پايگاه اطلاعاتي براي ثبت نام ها، مشخصه ها، ارزش هاي هر مشخصه، واحدهاي اندازه، توصيف گرهاي اندازه، و ديگر مفاهيمي است كه در مبادلات تجاري بين طرف هاي تجاري در همه جاي دنيا بكار برده مي شود. اين بانك مفاهيم چندزبانه است و چون با شناسه ها كار مي كند، نيازي به ترجمه نخواهد بود.
براي اينكه اين پايگاه اطلاعاتي توسط همه واحدهاي صنعتي و تجاري سراسر دنيا مورد پذيرش قرار بگيرد، مجموعه اي از استانداردها توسط سازمان بين المللي استانداردسازي يا ISO براي آن تدوين شد. استانداردهاي ISO 22745 به موضوع يكپارچه سازي و خودكارنمودن سيستم ها پرداخته اند و در آنها به موضوع داده هاي اصلي (Master Data) و كاربردشان در سيستم ها پرداخته است.
در مدل داده هاي اين استاندارد و همچنين بانك اطلاعاتي eccma اجزاي مختلفي پيش بيني شده است كه شامل بانك مفاهيم - راهنماهاي شناسايي - داده هاي اصلي هستند. هر كس كه عضو اين سيستم شود (عضويت در آن براي همگان آزاد است) با پرداخت مبلغ مربوطه، مي تواند مفاهيم مربوط به خود را در بانك مفاهيم ثبت كند و يا در باره مفاهيم موجود نظر بدهد. وب سايت eccma.org را ببينيد.
يكي ديگر از استانداردهايي كه در باره داده ها و اطلاعات با پيگيري eccma نوشته و ابلاغ شد استاندارد ISO 8000 است كه به موضوع كيفيت داده ها مي پردازد. سازمانها مي توانند با ايجاد سازوكارهايي در سيستم هاي خود به شرايطي برسند كه كيفيت در داده هاي آنها ايجاد شده و حفظ گردد. سپس مي توانند گواهي انطباق با استاندارد ISO 8000-110 را از موسسات مربوطه درخواست نموده و آن را بگيرند.
سیستم طبقه بندی استاندارد سازمان ملل برای کالاها و خدمات (UNSPSC)
اين سيستم يك ساختار طبقه بندي و نام دهي براي تمام كالاها و خدماتي است كه در بازارهاي دنيا مورد معامله قرار مي گيرند. هر كالا يا خدمت كه توسط يك فروشنده در فاكتور يا صورتحساب فروش ثبت مي شود را مي توان با استفاده از اين سيستم نام دهي و شناسايي و كدگذاري نمود. در طرف خريدار هم هر كالا يا خدمتي كه خريداري مي شود را مي توان با استفاده از كدهاي UNSPSC شناسايي نمود و در انبار، اسناد مالي و ... درج كرد. هر كد در UNSPSC داراي 8 رقم است كه دو رقم كاركرد تجاري هم به آن افزوده شده است. دو رقم اول معرف قسمت يا Segment كالا يا خدمت است. تعداد كل قسمت ها در نسخه 1408 اين كدها 56 مورد است. هر قسمت به زيرمجموعه هايي به نام خانواده يا Family تقسيم شده است. دو رقم دوم از كد 8 رقمي UNSPSC به فاميلي تخصيص يافته است. تعداد كل فاميلي ها در نسخه اخير 411 مورد است. دو رقم سوم در كد UNSPSC به كلاس هايي تخصيص داده شده است كه زيرمجموعه فاميلي ها هستند. در هر فاميلي زيرمجموعه هايي به نام كلاس تعريف شده است. تعداد كل كلاس ها در آخرين نسخه UNSPSC حدود 3700 مورد است. آخرين سطح از كدهاي UNSPSC به قلم كالا يا خدمت تخصيص داده شده است. زير هر كلاس تعدادي كالا يا خدمت ذكر شده است كه معمولا نام كالاها در اين سطح ذكر مي شود. تعداد كل كالاها و خدمات در آخرين نسخه UNSPSC افزون بر 47000 مورد است.
در كنار هر كد 8 رقمي UNSPSC شرحي آمده است كه مي تواند با زبان هاي مختلف باشد. زبان هاي انگليسي، آلماني، فرانسوي، اسپانيايي، پرتغالي، چيني، ژاپني، كره اي، ايتاليايي تا كنون شرح كدهاي UNSPSC را ثبت نموده اند.
اگر هر عرضه كننده محصولات خود را با استفاده از UNSPSC معرفي كند و در اسناد فروش، كاتالوگ ها، وب سايت ها و ساير مستندات از اين سيستم استفاده كند و همه خريداران نيز از اين سيستم در انبار، مالي، تعميرات، سفارش، منبع يابي و ... بهره ببرند، زبان مشترك خواهند يافت. بازاريابي براي فروشندگان و تحليل مصارف براي خريداران بسيار ساده و راحت و هماهنگ انجام مي شود.
سيستم UNSPSC يك استاندارد باز است يعني هر كس مي تواند از كدهاي آن استفاده نمايد، اما ثبت و افزودن كد برخي اقلام كه يك موسسه به وجود آنها در ساختار UNSPSC نياز دارد مستلزم عضويت در UNSPSC و پرداخت حق عضويت است. وب سايت UNSPSC.org اطلاعات كاملي را در اختيار شما مي گذارد.
سیستم طبقه بندی محوری محصولات (CPC) مورد استفاده در مرکز آمار ایران
طبقه بندي محوري محصولات يك ساختار جامع حاوي تمام كالاها و خدماتي است كه در فعاليت هاي اقتصادي و صنعتي دنيا فراوري و توليد مي شود. از اين ساختار طبقه بندي در تحليل آمارهاي مربوط به توليد ناخالص داخلي و توليد ناخالص ملي استفاده مي شود. CPC نخست توسط اداره آمار سازمان ملل متحد طراحي و به مراكز آماري در سراسر دنيا توصيه شد كه از آن در طبقه بندي آمارهاي مربوط به حساب هاي ملي استفاده نمايند.
CPC يك ساختار طبقه بندي است كه داراي 5 سطح است. هر سطح با يك عدد تك رقمي مشخص مي شود. اسامي سطوح به شرح زير است:
ابتدا همه كالاها و خدمات به زيرمجموعه هايي به نام «قسمت» تقسيم شده است. شماره و عنوان «قسمت ها» به شرح زير است:
Agriculture, forestry and fishery products 0-
1 - Ores and minerals; electricity, gas and water
2 - Food products, beverages and tobacco; textiles, apparel and leather products
3 - Other transportable goods, except metal products, machinery and equipment
4 - Metal products, machinery and equipment
5 - Construction services
6 - Distributive trade services; lodging; food and beverage serving services; transport services; and utilities distribution services
7 - Financial and related services; real estate services; and rental and leasing services
8 - Business and production services
9 - Community, social and personal service
سپس هر قسمت به زيرمجموعه هايي به نام بخش تقسيم شده است. هر بخش به گروه ها، هر گروه به كلاس ها، هر كلاس به زيركلاس ها تقسيم شده است.
مركز آمار ايران، ساختار طبقه بندي cpc را ترجمه كرده و در قالب يك كتاب و cd منتشر نموده است.
سیستم طبقه بندی بین المللی استاندارد رشته فعالیت های صنعتی (ISIC) مورد استفاده در مرکز آمار ایران
اين سيستم براي طبقه بندي كالاها يا خدمات طراحي نشده است. سيستم آيسيك براي طبقه بندي رشته فعاليت هاي اقتصادي و صنعتي كاربرد دارد. اين سيستم هم مانند cpc توسط اداره آمار سازمان ملل ايجاد شده است. كدهاي آيسيك 4 رقمي هستند و هر كد 4 رقمي به يك رشته فعاليت صنعتي داده مي شود. این سیستم بیشتر در زمینه دسته بندی رشته فعالیت های صنعتی که توسط مراکز آماری و دستگاه های دولتی صورت می گیرد کاربرد دارد.
سیستم هماهنگ شده (HS) مورد استفاده در فعالیت های واردات و صادرات کالا
سیستم هماهنگ شده یا HS توسط سازمان جهانی گمرک ایجاد شده و مدیریت می گردد. این سیستم، به عنوان زبان مشترک در تبادل کالا بین کشورها و در فرایندهای واردات و صادرات کالا مورد استفاده قرار می گیرد. سیستم HS به هر دسته از کالاها، یک کد 6 رقمی تخصیص می دهد. کشورها مجازند با حفظ ساختار 6 رقمی، کالاها را به صورت تفصیلی تر تعریف کنند و تعداد ارقام بیشتری به هر عنوان مذکور در HS بدهند.
در ایران مسئولیت کد HS با گمرک است ولی نهادهای دیگر مانند مراکز ثبت سفارش، بانک مرکزی، مرکز آمار هم از آن استفاده می کنند. هر کشوری که به عضویت سازمان جهانی گمرک درآمده باشد، باید سیستم های مرتبط از جمله کد تعرفه یا HS را بپذیرد.
